İhbar Tazminatı Nedir ve Süreleri Nelerdir?
İhbar tazminatı; iş sözleşmesini tek taraflı fesheden tarafın (işveren veya işçi), kanunda öngörülen bildirim önellerine (ihbar süresine) uymaması halinde karşı tarafa peşin olarak ödemek zorunda olduğu tazminattır.
İş Kanunu’nun 17. maddesi uyarınca hem işçinin iş arama hakkı hem de işverenin iş gücü planlaması korunmaktadır. Bildirim süresi vermeden işçiyi derhal işten çıkaran işveren veya aniden işi bırakan işçi ihbar tazminatı ödemekle yükümlüdür.
İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
İhbar Tazminatı Hesaplama hesaplamasında çalışanın brüt ücreti, çalışma süresi ve yan hakları esas alınır. Bordro hesaplamalarında brüt ücretten önce %14 SGK işçi payı ve %1 işsizlik sigortası işçi payı düşülerek gelir vergisi matrahına ulaşılır. Ardından kümülatif vergi matrahına göre (%15'ten %40'a uzanan) gelir vergisi ve binde 7,59 damga vergisi hesaplanır.
Asgari ücrete isabet eden gelir ve damga vergisi istisnası mahsup edildikten sonra çalışanın eline geçecek net ödeme veya tazminat tutarı kesinleştirilir.
- 1
Çalışanın kıdem süresine göre yasal ihbar süresi (2, 4, 6 veya 8 hafta) tespit edilir.
- 2
Haftalık ücret üzerinden toplam ihbar süresine karşılık gelen brüt tutar hesaplanır.
- 3
Hesaplanan brüt tutardan Gelir Vergisi (çalışanın vergi dilimine göre %15-%40) ve Damga Vergisi (binde 7,59) kesilir.
- 4
Kesintiler sonrası kalan net tutar hak sahibine ödenir.
İhbar Süresi Tablosu
6 aydan az kıdem: 2 hafta | 6 ay - 1.5 yıl: 4 hafta | 1.5 yıl - 3 yıl: 6 hafta | 3 yıldan fazla: 8 hafta brüt ücret.
Bordro ve Tazminat Yasal Kesinti Oranları Tablosu
| Kesinti Kalemi | Oran | Uygulama Matrahı | Açıklama |
|---|---|---|---|
| SGK İşçi Primi | %14 | Brüt Ücret (Tavan dahilinde) | Emeklilik ve sağlık primi |
| İşsizlik Sigortası İşçi Payı | %1 | Brüt Ücret | İşsizlik fonu kesintisi |
| Gelir Vergisi | %15 – %40 | Brüt − (SGK + İşsizlik) | Kümülatif matraha göre artan oranlı |
| Damga Vergisi | Binde 7,59 (%0,759) | Brüt Tutar | Kıdem tazminatı ve ücretlerde uygulanır |
Dikkat Edilmesi Gereken Önemli Hususlar
- İhbar tazminatından kıdem tazminatından farklı olarak hem Gelir Vergisi hem de Damga Vergisi kesilir.
- İhbar süresi içinde işçiye günde en az 2 saat yeni iş arama izni verilmesi kanunen zorunludur.
- Deneme süresi içindeki (en fazla 2 ay) fesihlerde ihbar süresi ve tazminatı uygulanmaz.